Όταν η κλασική παιδεία γίνεται... ανακυκλώσιμο υλικό για τύλιγμα νεκρού
Αρχαιολόγοι στην Αίγυπτο, κατά τη διάρκεια ανασκαφών σε νεκρόπολη της Ύστερης Αρχαιότητας, ήρθαν αντιμέτωποι με μια ανακάλυψη που προκαλεί δέος και ταυτόχρονα μια παράξενη αίσθηση ειρωνείας.
Μέσα στα περιτυλίγματα μιας μούμιας 1.600 ετών, η οποία ανήκε σε έναν απλό πολίτη, δεν βρέθηκαν χρυσά κτερίσματα ή ιερά φυλακτά, αλλά κάτι πολύ πιο πολύτιμο για την παγκόσμια κληρονομιά: ένα εκτενές απόσπασμα παπύρου που περιέχει στίχους από την Ιλιάδα του Ομήρου.
Η ανακάλυψη αυτή δεν αποκαλύπτει μόνο ένα σπάνιο χειρόγραφο, αλλά ρίχνει ένα σκληρό, σχεδόν κυνικό φως, στον τρόπο με τον οποίο οι αρχαίοι Αιγύπτιοι αντιμετώπιζαν τα «ιερά τέρατα» της κλασικής γραμματείας.
Το χρονικό της αποκάλυψης και η «ιεροσυλία» της χρηστικότητας
Η ομάδα των αρχαιολόγων, ενώ αφαιρούσε προσεκτικά τις λωρίδες λινού υφάσματος από τη μούμια, παρατήρησε ότι ανάμεσα στα στρώματα υπήρχαν κομμάτια παπύρου, τα οποία χρησιμοποιούνταν ως «γέμισμα» για να δώσουν σχήμα στο σώμα και να απορροφήσουν τα υγρά της ταρίχευσης.
Όταν καθάρισαν και ένωσαν τα θραύσματα, έμειναν άναυδοι.
Τα γράμματα, γραμμένα σε καθαρή ελληνική γραφή της ρωμαϊκής περιόδου, σχημάτιζαν τους πασίγνωστους στίχους από τη Ραψωδία Β' της Ιλιάδας.
Το χειρόγραφο, αν και φθαρμένο από τον χρόνο και τη χρήση, είναι εκπληκτικά καλοδιατηρημένο, αποδεικνύοντας ότι η Ιλιάδα ήταν ένα κείμενο ευρύτατα διαδεδομένο στην Αίγυπτο, ακόμη και αιώνες μετά τη συγγραφή της.
Ανακύκλωση γνώσης: Από τη βιβλιοθήκη στο νεκροταφείο
Αυτή η πρακτική, η χρήση παλιών παπύρων για την ταρίχευση μούμιων, ήταν εξαιρετικά διαδεδομένη στην Αίγυπτο, ειδικά κατά την Ελληνιστική και Ρωμαϊκή περίοδο. Οι πάπυροι που χρησιμοποιούνταν ήταν συνήθως παλιά λογιστικά βιβλία, νομικά έγγραφα, επιστολές, ή, όπως σε αυτή την περίπτωση, αντίγραφα λογοτεχνικών έργων που είχαν φθαρεί ή δεν θεωρούνταν πλέον χρήσιμα.
Για τους ταριχευτές, ένας πάπυρος με την Ιλιάδα δεν ήταν ένα «ιερό κείμενο», αλλά απλώς ένα κομμάτι ανθεκτικού χαρτιού, ιδανικό για να γεμίσει τα κενά.
Αυτή η διαπίστωση σοκάρει τον σύγχρονο άνθρωπο, ο οποίος θεωρεί την κλασική λογοτεχνία ως κάτι ανέγγιχτο, αλλά αποκαλύπτει μια βαθιά πρακτική και κυνική πλευρά της αρχαιότητας, όπου ακόμη και η υψηλότερη τέχνη μπορούσε να καταλήξει... στουπί.
Ένα αρχαίο «tweet» και η αθανασία της τύχης
Ορισμένοι μελετητές, με μια δόση χιούμορ, παρομοίασαν αυτή την ανακάλυψη με ένα αρχαίο «tweet».
Όπως ένα tweet μπορεί να περιέχει μια βαθιά σκέψη αλλά να χαθεί μέσα στον θόρυβο της καθημερινότητας, έτσι και αυτοί οι στίχοι του Ομήρου, αποκομμένοι από το πλαίσιό τους και χρησιμοποιημένοι ως σκουπίδια, διασώθηκαν μόνο χάρη σε μια ιστορική σύμπτωση.
Η μούμια, αντί να μεταφέρει τον νεκρό στην αιωνιότητα, έγινε ο φορέας ενός αποσπάσματος της Ιλιάδας, αποδεικνύοντας ότι η αθανασία της τέχνης είναι συχνά θέμα τύχης και... ανακύκλωσης. Αυτή η ανακάλυψη μας υπενθυμίζει ότι η ιστορία δεν γράφεται μόνο στα μεγάλα μνημεία, αλλά και στα πιο ταπεινά, καθημερινά αντικείμενα, ακόμη και μέσα στα περιτυλίγματα μιας μούμιας.
www.bankingnews.gr
Μέσα στα περιτυλίγματα μιας μούμιας 1.600 ετών, η οποία ανήκε σε έναν απλό πολίτη, δεν βρέθηκαν χρυσά κτερίσματα ή ιερά φυλακτά, αλλά κάτι πολύ πιο πολύτιμο για την παγκόσμια κληρονομιά: ένα εκτενές απόσπασμα παπύρου που περιέχει στίχους από την Ιλιάδα του Ομήρου.
Η ανακάλυψη αυτή δεν αποκαλύπτει μόνο ένα σπάνιο χειρόγραφο, αλλά ρίχνει ένα σκληρό, σχεδόν κυνικό φως, στον τρόπο με τον οποίο οι αρχαίοι Αιγύπτιοι αντιμετώπιζαν τα «ιερά τέρατα» της κλασικής γραμματείας.
Το χρονικό της αποκάλυψης και η «ιεροσυλία» της χρηστικότητας
Η ομάδα των αρχαιολόγων, ενώ αφαιρούσε προσεκτικά τις λωρίδες λινού υφάσματος από τη μούμια, παρατήρησε ότι ανάμεσα στα στρώματα υπήρχαν κομμάτια παπύρου, τα οποία χρησιμοποιούνταν ως «γέμισμα» για να δώσουν σχήμα στο σώμα και να απορροφήσουν τα υγρά της ταρίχευσης.
Όταν καθάρισαν και ένωσαν τα θραύσματα, έμειναν άναυδοι.
Τα γράμματα, γραμμένα σε καθαρή ελληνική γραφή της ρωμαϊκής περιόδου, σχημάτιζαν τους πασίγνωστους στίχους από τη Ραψωδία Β' της Ιλιάδας.
Το χειρόγραφο, αν και φθαρμένο από τον χρόνο και τη χρήση, είναι εκπληκτικά καλοδιατηρημένο, αποδεικνύοντας ότι η Ιλιάδα ήταν ένα κείμενο ευρύτατα διαδεδομένο στην Αίγυπτο, ακόμη και αιώνες μετά τη συγγραφή της.
Ανακύκλωση γνώσης: Από τη βιβλιοθήκη στο νεκροταφείο
Αυτή η πρακτική, η χρήση παλιών παπύρων για την ταρίχευση μούμιων, ήταν εξαιρετικά διαδεδομένη στην Αίγυπτο, ειδικά κατά την Ελληνιστική και Ρωμαϊκή περίοδο. Οι πάπυροι που χρησιμοποιούνταν ήταν συνήθως παλιά λογιστικά βιβλία, νομικά έγγραφα, επιστολές, ή, όπως σε αυτή την περίπτωση, αντίγραφα λογοτεχνικών έργων που είχαν φθαρεί ή δεν θεωρούνταν πλέον χρήσιμα.
Για τους ταριχευτές, ένας πάπυρος με την Ιλιάδα δεν ήταν ένα «ιερό κείμενο», αλλά απλώς ένα κομμάτι ανθεκτικού χαρτιού, ιδανικό για να γεμίσει τα κενά.
Αυτή η διαπίστωση σοκάρει τον σύγχρονο άνθρωπο, ο οποίος θεωρεί την κλασική λογοτεχνία ως κάτι ανέγγιχτο, αλλά αποκαλύπτει μια βαθιά πρακτική και κυνική πλευρά της αρχαιότητας, όπου ακόμη και η υψηλότερη τέχνη μπορούσε να καταλήξει... στουπί.
Ένα αρχαίο «tweet» και η αθανασία της τύχης
Ορισμένοι μελετητές, με μια δόση χιούμορ, παρομοίασαν αυτή την ανακάλυψη με ένα αρχαίο «tweet».
Όπως ένα tweet μπορεί να περιέχει μια βαθιά σκέψη αλλά να χαθεί μέσα στον θόρυβο της καθημερινότητας, έτσι και αυτοί οι στίχοι του Ομήρου, αποκομμένοι από το πλαίσιό τους και χρησιμοποιημένοι ως σκουπίδια, διασώθηκαν μόνο χάρη σε μια ιστορική σύμπτωση.
Η μούμια, αντί να μεταφέρει τον νεκρό στην αιωνιότητα, έγινε ο φορέας ενός αποσπάσματος της Ιλιάδας, αποδεικνύοντας ότι η αθανασία της τέχνης είναι συχνά θέμα τύχης και... ανακύκλωσης. Αυτή η ανακάλυψη μας υπενθυμίζει ότι η ιστορία δεν γράφεται μόνο στα μεγάλα μνημεία, αλλά και στα πιο ταπεινά, καθημερινά αντικείμενα, ακόμη και μέσα στα περιτυλίγματα μιας μούμιας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών